قَزَع - - ) قَنازِع قَسّام - - ) قسمت قسامه قسامه : سوگندهاى جمعى . قسامه در لغت بر سوگندهايى كه بر گروهى توزيع مىشوند ونيز برخود آن گروهى كه سوگند داده مىشوند ، اطلاق مىشود . قسامه در كلمات فقها اسم آن سوگندها مىباشد وبه سوگندهايى اختصاص دارد كه اولياى دم براي اثبات دعواي خود ياد مىكنند وآن بدين صورت است كه كشته‌اى در مكاني پيدا شود ، بدون آنكه قاتلش مشخص باشد وشاهدي بر قتل وجود نداشته باشد ؛ ليكن ولىّ مقتول نسبت به فرد يا گروهى مشخص مدّعى است كه أو را به قتل رسانده‌اند وقراين وشواهد نيز ادعاى أو را تأييد مىكند . در چنين موقعيتى قسامه انجام مىگيرد وحكم به نفع مدعى صادر مىشود . 1 از احكام آن در باب قضاء سخن گفته‌اند . مشروعيت : از راههايى كه شرع مقدس براي اثبات دعوا در جنايات ، بدان اعتبار بخشيده ، قسامه است . 2 مشروعيت واعتبار قسامه تنها به مورد قتل اختصاص ندارد ؛ بلكه شامل موارد جنايت بر اعضا نيز مىشود ؛ يعنى در اين موارد نيز قسامه از راههاى اثبات دعوا مىباشد . 3 آيا اعتبار قسامه اختصاص به مسلمان دارد يا ادعاى كافر عليه مسلمان را نيز در بر مىگيرد ؟ مسئله محل اختلاف است . 4 اشتراط لوث در قسامه : در قسامه ، وجود لوث شرط است . مقصود از لوث قراين وشواهد ظنىاى است كه بر وقوع

--> ( 1 ) . مدارك الأحكام 7 / 430 - 431 ؛ مرآة العقول 18 / 127 ( 2 ) . الوسيلة / 179 - 180 ؛ كشف الرموز 1 / 362 ؛ إرشاد الأذهان 1 / 329 ؛ اللمعة الدمشقية / 63 ( 3 ) . قلائد الدرر / 68 ؛ كلمة التقوى 3 / 427 ؛ دليل الناسك / 359 ( 4 ) . المبسوط 1 / 368 ؛ الوسيلة / 179 - 180 ؛ مدارك الأحكام 7 / 431 ؛ كلمة التقوى 3 / 427 ؛ دليل الناسك / 359 ( 5 ) . كشف اللثام 6 / 90 ؛ رياض المسائل 6 / 394 ؛ جواهر الكلام 19 / 84 - 85 ) .